Các chỉ số và xét nghiệm tuyến giáp: chẩn đoán và theo dõi

Các chỉ số và xét nghiệm tuyến giáp trong chẩn đoán và theo dõi ung thư tuyến giáp

Các chỉ số và xét nghiệm tuyến giáp trong chẩn đoán và theo dõi ung thư tuyến giáp

15:53 - 18/11/2020

Rất nhiều bệnh nhân ung thư tuyến giáp băn khoăn các chỉ số và xét nghiệm tuyến giáp như thế nào là trong giới hạn, vượt giới hạn. Hãy thử cùng...

Rất nhiều bệnh nhân ung thư tuyến giáp băn khoăn các chỉ số và xét nghiệm tuyến giáp như thế nào là trong giới hạn, vượt giới hạn. Hãy thử cùng Calcium Cá Tuyết Plus phân tích ý nghĩa các chỉ số và xét nghiệm này khi khám và theo dõi ung thư tuyến giáp nhé.

1. TSH là hormon tuyến yên chỉ huy tuyến giáp 

  • Bình thường TSH có chỉ số và xét nghiệm tuyến giáp nằm trong khoảng từ 0,2 đến 4,2 mUI/l.
  • Nếu TSH nhỏ hơn 0,2 mUI/l thì gọi là cường giáp hay có cách gọi khác là thừa hormon. Nếu đang uống hormon giáp thì phải giảm liều lượng sử dụng thuốc xuống và sau hai đến ba tuần phải đi xét nghiệm lại xem TSH đã phù hợp chưa.
  • Nếu TSH trên 4,2 mUI/l tức là suy giáp hay có cách gọi khác là thiếu hormon giáp.

Chỉ số và xét nghiệm tuyến giáp

  • Trong ung thư tuyến giáp, nếu mới cắt một thùy hoặc đã cắt toàn bộ tuyến giáp thì không nên để suy giáp vì nếu suy giáp thì cơ thể bắt các tế bào tuyến giáp còn sót lại sau mổ phải phát triển to ra để sản xuất hormon vì đang thiếu hormon như vậy thì bệnh dễ tái phát. Do đó, nếu thiếu hormon thì phải tăng liều hormon lên so với liều cũ đang uống và sau hai đến ba tuần phải xét nghiệm lại xem đã đủ hormon không.
  • Đặc biệt phụ nữ mang thai thì ba tháng đầu thai nhi không có tuyến giáp nên rất cần hormon do mẹ uống vào để phát triển các bộ phận, cơ quan. Vì vậy hai tuần phải xét nghiệm một lần để chỉnh hormon của mẹ uống làm sao dưới 2,5 mUI/l mới đạt yêu cầu.
  • Ngoài ra có thể xét nghiệm thêm chỉ số và xét nghiệm tuyến giáp như T3, FT4 để cùng với xét nghiệm TSH điều chỉnh hormon giáp uống vào cho thích hợp

    2. Chỉ số và xét nghiệm tuyến giáp TG và anti TG

    TG và anti TG chỉ có ý nghĩa theo dõi tình trạng bệnh ung thư tuyến giáp sau khi đã cắt toàn bộ tuyến giáp. TG và anti TG không có giá trị chẩn đoán k giáp nếu chưa cắt toàn bộ tuyến giáp.
  • TG (thyroglobulin) là tiền thân protein hormon tuyến giáp, là một glycoprotein có trọng lượng phân tử khoảng 660 kD. Cơ bản phân tử này gồm 2 chuỗi protein 300 kD và 330 kD, liên kết với nhau bằng cầu nối disulfide. TG được các tế bào tuyến giáp tổng hợp với lượng lớn và phóng thích vào khoang trong của nang giáp.
  • Anti TG là kháng thể kháng lại thyroglobulin.
  • Nếu tuyến giáp chưa mổ mà TG và anti TG cao thì thường là viêm giáp, hoặc chỉ cần sau khi chọc tế bào tuyến giáp và sau đó lấy máu làm xét nghiệm thì cũng làm TG và anti TG tăng cao.
  • Phần dưới đây chỉ đề cập tới trường hợp đã cắt TOÀN BỘ tuyến giáp:
  • Nếu sau khi đã cắt toàn bộ tuyến giáp mà TG và anti TG cao có nghĩa là có thể nhu mô tuyến giáp còn sót lại ở cổ còn nhiều hoặc có di căn hạch hoặc có di căn xa.
  • TG và anti TG càng thấp càng tốt.

3. Chỉ số và xét nghiệm tuyến giáp Calcitonin

  • Calcitonin chỉ do tế bào C nằm cạnh tế bào tuyến giáp tiết ra, rất đặc hiệu trong chẩn đoán và theo dõi ung thư thể tủy.
  • Khi xét nghiệm máu chỉ duy nhất xét nghiệm calcitonin là có giá trị chẩn đoán còn các xét nghiệm máu khác như TG và anti TG chỉ có giá trị theo dõi sau mổ, sau khi đã cắt toàn bộ tuyến giáp.
  • Tuy nhiên ung thư tuyến giáp thể tủy chiếm tỷ lệ rất ít, nếu nghi ngờ mới chỉ định làm chỉ số và xét nghiệm tuyến giáp calcitonin.

4. FNA:

  • FNA là viết tắt của xét nghiệm tế bào tuyến giáp theo cách chọc hút bằng kim nhỏ dưới hướng dẫn của siêu âm
    - Vì tuyến giáp nhiều mạch máu nên phải chọc bằng kim nhỏ để tránh chảy máu.
    - Chọc dưới hướng dẫn của siêu âm để tìm đúng u, chọc vào u nghi ngờ nhất.

chỉ số và xét nghiệm tuyến giáp

  • Xét nghiệm sẽ cho ra bốn khả năng như sau:
    - Âm tính giả: mặc dù ung thư nhưng vẫn cho kết quả âm tính. Các nguyên nhân có thể xảy ra: u ở vị trí khó lấy tế bào, u quá cứng không lấy được tế bào, bác sĩ chọc chưa có kinh nghiệm, bác sĩ đọc xét nghiệm không chính xác hoặc tế bào không điển hình không phân biệt được là loại tế bào gì...
    - Dương tính giả: mặc dù là lành tính nhưng đọc nhầm thành ung thư. Nguyên nhân: có thể do trình độ bác sĩ đọc, do tế bào không điển hình khó phân biệt giữa lành tính và ác tính...
    - Âm tính: không có tế bào ác tính.
    - Dương tính: kết quả có tế bào ác tính trùng hợp với thực tế bị ung thư.

 ⇒ Như vậy chọc tế bào cũng xảy ra bốn khả năng, tuy nhiên tỷ lệ âm tính giả và dương tính giả thấp.

5. Sinh thiết tức thì trong khi mổ

  • Trong khi mổ, bác sĩ mổ sẽ chọn ra nhân nào nghi ngờ nhất, bổ đôi ra xem xét trực tiếp bằng mắt thường xem như thế nào và sau đó gửi nhân cho bác sĩ khoa Giải phẫu bệnh đọc kết quả trên kính hiển vi xem có tế bào bất thường ở nhân không, thể ung thư là loại gì. Kết quả sẽ được trả lời trong vòng 30 phút.
  • Độ chính xác của kết quả phụ thuộc vào trình độ của bác sĩ đọc kết quả.
  • Tuy nhiên cũng có trường hợp tế bào rất khó nhận biết là lành hay ác tính.
  • Lúc này quyết định mổ tiếp hay dừng lại chờ kết quả chính xác hơn là giải phẫu bệnh lại tùy thuộc vào trình độ và kinh nghiệm của bác sĩ mổ. Bác sĩ mổ có thể đồng thuận với nhận định của bác sĩ xét nghiệm hoặc phủ nhận nhận định của bác sĩ xét nghiệm.
  • Chính vì thế sinh thiết tức thì cũng như con dao hai lưỡi. Các bác sĩ mổ không có kinh nghiệm sẽ dựa hoàn toàn vào bác sĩ xét nghiệm dẫn đến các tình huống như sinh thiết tức thì là dương tính quyết định cắt toàn bộ tuyến giáp, sau mổ một tuần kết quả giải phẫu bệnh lại là âm tính.
  • Sinh thiết tức thì cũng cho ra bốn khả năng như trên, tuy nhiên kết quả âm tính giả và dương tính giả thấp hơn chọc tế bào.

6. Giải phẫu bệnh

  • Giải phẫu bệnh là khối u khi lấy ra khỏi cơ thể, sẽ theo một quy trình chặt chẽ hơn, có thời gian hơn để xem u đó lành tính hay ác tính, ác tính thì thể gì.

chỉ số và xét nghiệm tuyến giáp

  • Lúc này có thời gian nên bác sĩ xét nghiệm sẽ làm đi làm lại, tìm phần nào nghi ngờ nhất để đọc, có thời gian để hội chẩn trong và ngoài khoa với nhau nên kết quả chính xác hơn sinh thiết tức thì.
  • Tuy nhiên giải phẫu bệnh vẫn xảy ra bốn khả năng như trên nhưng âm tính giả và dương tính giả ít hơn sinh thiết tức thì, chủ yếu là không phân biệt được ung thư thể gì mà thôi.

7. Xét nghiệm hóa mô miễn dịch

  • Nếu giải phẫu bệnh vẫn không rõ ràng, bước tiếp theo là làm xét nghiệm hóa mô miễn dịch là quá trình xác định chọn lọc kháng nguyên (protein) trong tế bào của một mẫu mô, mẫu u nhờ nguyên tắc kháng nguyên gắn đặc hiệu với kháng thể.
  • Nhuộm hóa mô miễn dịch được sử dụng rộng rãi trong việc chẩn đoán các tế bào bất thường đặc biệt là trong các khối ung thư.
  • Dựa vào đó sẽ nhận định đây là ung thư thể gì căn cứ vào đây để thông báo cho người bệnh biết kết quả đồng thời cũng dựa vào phản ứng hóa học để điều trị loại thuốc, loại hóa chất phù hợp nhất cho từng loại ung thư.
  • Độ chính xác của xét nghiệm rất cao, tuy nhiên cũng có tỷ lệ rất ít cho kết quả không chính xác có thể do quy trình, thao tác, hóa chất, loại tế bào khác thường...

8. Các đặc điểm hormon tuyến giáp ở người bình thường - đối chiếu tham khảo

TRH: Hormone giải phóng thyrotropin (tripeptide)

  • Tiết ra bởi vùng dưới đồi
  • TRH kích thích giải phóng TSH từ tuyến yên
  • Bị ức chế bởi nồng độ cao của T3 và T4
  • Được kích thích bởi nồng độ thấp của T3 và T4
  • Sự bất thường trong sản xuất là rất hiếm

TSH: Hormone kích thích tuyến giáp (polypeptide)

  • Giải phóng từ thùy trước tuyến yên
  • Tăng sản xuất và giải phóng thyroxine (T4 và T3 hình thành tuyến giáp)
  • Bị ức chế bởi nồng độ cao của T3 và T4
  • Được kích thích bởi mức TRH cao và mức thấp của T3 và T4

T4: Thyroxine

  • Chỉ được sản xuất bởi tuyến giáp
  • Trong huyết tương gắn với protein hoặc ở dạng tự do
  • Chuyển đổi thành T3 (hoạt động) và RT3 (không hoạt động) ở ngoại vi trong máu và mô

T3: Triiodothyronine

  • 85% được sản xuất ở dạng chuyển đổi T4
  • 15% được tiết trực tiếp từ tuyến giáp
  • Hoạt động gấp 5 lần T4

Chỉ số và xét nghiệm tuyến giáp

TBG: Globulin liên kết thyroxin (Thyroxine-binding globulin)

  • Cho phép vận chuyển T3 và T4 trong máu
  • Không hoạt động khi kết hợp với TBG (T3 và T4 không có thành phần hoạt tính)
  • Tăng:
    • Mang thai, OCP, viêm gan, suy giáp
    • Dùng thuốc: Phenothiazines, thuốc phiện
  • Giảm:
    • Nhiễm độc giáp, giảm albumin máu
    • Dùng thuốc: Steroid, phenytoin, NSAID

Giải thích xét nghiệm chức năng tuyến giáp

  • Điều tra cơ bản về chức năng tuyến giáp
    • Cường giáp: Xét nghiệm rõ nhất là T3 huyết tương (tăng lên)
    • Suy giáp: TSH huyết tương (tăng) T4 huyết tương (giảm)
  • Vấn đề:
    • Xét nghiệm rẻ nhất là đo tổng nồng độ T3 và T4 trong huyết tương
    • Các số đọc cao và thấp sai thứ phát do thay đổi TBG
  • Giải pháp:
    • Các xét nghiệm đắt tiền hơn với TBG và T3 và T4 tự do
    • Chỉ có T3 và T4 tự do là các phần tử hoạt động

Kiểm tra cơ bản

  • T4 huyết tương - Tổng thyroxine
    • Được thu thập khi lấy máu cánh tay
    • Cao giả: Quá nhiều TBG (di truyền, Mang thai và oestrogen)
    • Thấp giả: Salicylat, NSAID, phenytoin, steroid, carbamazepine, thiếu TBG
  • T3 huyết tương
    • Cao sai: Mang thai và oestrogen
    • Thấp sai: Nhiễm trùng, phẫu thuật, AMI, bệnh gan mãn tính, CRF, propanolol, NSAID, carbamazepine, phenytoin, steroid
  • TSH huyết tương
    • Chỉ định - Nghi ngờ suy giáp
  • T3 / T4 tự do
    • Chỉ định - Hữu ích khi nghi ngờ sai số đọc T3 / T4 huyết tương cao / thấp
  • Chỉ số T3 / T4 tự do
    • Phản ánh những thay đổi trong liên kết protein

Chỉ số và xét nghiệm tuyến giáp

Thông tin :

Bệnh tuyến giáp lúc nóng lúc lạnh vì sao?
Hội chứng Horner - sụp mắt một bên sau mổ tuyến giáp và cách điều trị
Chế độ ăn kiêng iod - Một số thực đơn
Phân loại giai đoạn ung thư tuyến giáp cập nhật lần 8 theo AJCC
Ung thư tuyến giáp thể nhú di căn phổi - hạch trung thất- di căn hạch cổ
 

 

 

 

    14:32 - 13/03/2020

    Làm gì khi bị hạ canxi máu?

    Hạ canxi máu thường gặp ở những người có chế độ ăn thiếu canxi, cơ thể giảm khả năng hấp thu canxi do thiếu vitamin D, bị cắt đoạn ruột, mắc hội chứng giảm hấp thu mạn tính hoặc dùng nhiều thuốc lợi tiểu ...; hoặc mắc các rối loạn nội tiết: suy tuyến...

    Xem thêm

    17:28 - 27/08/2019

    Dùng kháng sinh cùng với canxi có được không?

    Hỏi: Chào ad. Bé nhà em đang uống bổ sung Canxi Cá Tuyết Plus. 2 hôm nay bé bị sốt nên em định cho bé uống thuốc kháng sinh. Em không biết có nên cho bé dừng uống canxi khi đang uống thuốc kháng sinh không? Tư vấn giúp em với. Em cảm ơn.

    Xem thêm

    11:59 - 27/08/2019

    25 cách để ngăn chặn hoặc làm chậm “dậy thì sớm”...

    25 cách để ngăn chặn hoặc làm chậm “dậy thì sớm” (Phần 2): ngủ đủ giấc, tránh ảnh sáng điện thoại trước khi đi ngủ, chọn 1 trường học liên cấp và Rửa tay???

    Xem thêm

    15:21 - 22/08/2019

    25 cách để ngăn chặn hoặc làm chậm “dậy thì sớm”...

    25 cách để ngăn chặn hoặc làm chậm “dậy thì sớm”: ăn ít nhựa, hạn chế đường, ăn nhiều rau xanh và trái cây cùng nhiều tips nhỏ khác.

    Xem thêm

    10:10 - 27/07/2019

    6 thứ giúp xương dài ra

    Theo thời gian, bộ xương dài ra và vững chắc để tạo hình dáng cho cơ thể. Đồng thời, bộ xương bảo vệ các cơ quan nội tạng nằm bên trong khung xương và giúp chúng ta di chuyển. 

    Xem thêm

    09:18 - 24/07/2019

    Vitamin K2 - MK7 là gì? Công dụng của Vitamin K2 - MK7 trong...

    Lợi ích của Vitamin K2 - MK7 trên xương là: Tăng chiều cao và bề rộng của xương, độ chắc khỏe của xương, dự phòng và giúp điều trị loãng xương, còi xương, gãy xương, giúp xây dựng và bảo vệ xương khỏe mạnh, làm chậm quá trình mất xương do tuổi, cải thiện...

    Xem thêm
 
canxi cá tuyết, canxi cá tuyết plus, canxi cá tuyết nhật bản, canxi tăng chiều cao, tăng chiều cao, danh sách nhà thuốc canxi cá tuyết, mua canxi cá tuyết ở đâu, điểm bán canxi cá tuyết

 

Fangpage facebook

    16:02 - 27/04/2020

    Cách tính hàm lượng canxi

    Canxi nào tốt, canxi nào có hàm lượng phù hợp với lứa tuổi và tình trạng của mình? Tìm hiểu về nhu cầu canxi và khả năng đáp ứng canxi của từng loại:

    Xem thêm

    14:32 - 13/03/2020

    Làm gì khi bị hạ canxi máu?

    Hạ canxi máu thường gặp ở những người có chế độ ăn thiếu canxi, cơ thể giảm khả năng hấp thu canxi do thiếu vitamin D, bị cắt đoạn ruột, mắc hội chứng giảm hấp thu mạn tính hoặc dùng nhiều thuốc lợi tiểu ...; hoặc mắc các rối loạn nội tiết: suy tuyến...

    Xem thêm

    17:28 - 27/08/2019

    Dùng kháng sinh cùng với canxi có được không?

    Hỏi: Chào ad. Bé nhà em đang uống bổ sung Canxi Cá Tuyết Plus. 2 hôm nay bé bị sốt nên em định cho bé uống thuốc kháng sinh. Em không biết có nên cho bé dừng uống canxi khi đang uống thuốc kháng sinh không? Tư vấn giúp em với. Em cảm ơn.

    Xem thêm

    09:18 - 24/07/2019

    Vitamin K2 - MK7 là gì? Công dụng của Vitamin K2 - MK7 trong...

    Lợi ích của Vitamin K2 - MK7 trên xương là: Tăng chiều cao và bề rộng của xương, độ chắc khỏe của xương, dự phòng và giúp điều trị loãng xương, còi xương, gãy xương, giúp xây dựng và bảo vệ xương khỏe mạnh, làm chậm quá trình mất xương do tuổi, cải thiện...

    Xem thêm

    16:40 - 11/07/2019

    Hạ canxi máu: nguyên nhân, triệu chứng, biến chứng và...

    Người hạ canxi máu có thể không biểu hiện triệu chứng, đặc biệt ở giai đoạn đầu, nhưng các triệu chứng cũng có thể xuất hiện rầm rộ và ngày một nặng hơn như: co rút và đau cơ (chuột rút), rối loạn nhịp tim (nhịp tim không đều), tăng phản xạ gân xương, và...

    Xem thêm

    11:19 - 26/06/2019

    Bổ sung canxi nào là tốt nhất? Khi nào cần bổ sung canxi

    Cơ thể con người luôn cần canxi để xây dựng và duy trì xương chắc khỏe. Hơn 99% lượng canxi trong cơ thể chúng ta được lưu trữ trong xương và răng. Trong máu, canxi được sử dụng để gửi tín hiệu thần kinh, giải phóng các hormone và điều chỉnh cách cơ bắp, co giãn...

    Xem thêm
SẢN PHẨM CHÍNH HÃNG

SẢN PHẨM CHÍNH HÃNG

đã được chứng minh hiệu quả

CÁC HÃNG UY TÍN THẾ GIỚI

NHÃN HÀNG UY TÍN THẾ GIỚI

Toyo Capsule Nhật Bản

GIAO HÀNG TOÀN QUỐC

GIAO HÀNG TOÀN QUỐC

Thanh toán khi nhận hàng

HOÀN TRẢ SẢN PHẨM

HOÀN TRẢ SẢN PHẨM

Trả nếu sản phẩm không đúng công bố